Bij het kopen van een huis is een tuin op het zuiden het droombeeld. Een tuin op het oosten krijgt in advertenties weinig aandacht. Toch heeft zo’n tuin duidelijke voordelen, als je weet hoe je hem inricht. Het grootste verschil met andere tuinen zit in het moment waarop de zon er is.
Wat oosten betekent
Een tuin op het oosten krijgt zon vanaf zonsopgang tot ergens rond het middaguur. Daarna verschuift de zon naar de voorkant van het huis en valt de tuin in de schaduw van de eigen woning. In de zomer kan dat betekenen dat je van zes uur ’s ochtends tot een uur of twee volop zon hebt. In de winter is het veel korter, omdat de zon laag staat en het huis een lange schaduw werpt.
Voor wie overdag werkt, betekent dat: ontbijt in de zon, avondeten in de schaduw. Op warme zomerdagen is dat laatste vaak een voordeel. Een tuin op het zuiden of westen kan om vijf uur ’s middags te heet zijn om te zitten.
Planten die het goed doen
Ochtendzon is mild. De planten krijgen licht zonder de felle hitte van de middag. Daar profiteren veel soorten van die in volle zon verbranden of uitdrogen. Hortensia’s, funkia’s, varens, astilbe en vingerhoedskruid doen het goed. Ook rododendrons en azalea’s houden van deze omstandigheden, mits de grond zuur genoeg is.
Let wel op planten die vroeg in het voorjaar bloeien. Na een nachtvorst kan directe ochtendzon de bevroren knoppen te snel opwarmen, waardoor ze beschadigen. Magnolia’s en camelia’s zijn daar gevoelig voor. Zet ze liever op een plek die pas later in de ochtend zon krijgt.
Zon vasthouden waar het kan
Wie toch ’s middags in de zon wil zitten, kan kijken naar het achterste deel van de tuin. Bij een diepe tuin valt de schaduw van het huis daar later. Een tweede terras achterin, tegen de achtergrens, kan tot laat in de middag zon hebben.
Lichte materialen helpen ook. Een lichte bestrating, een witgeschilderde muur of een schutting in een lichte kleur kaatst het licht terug en maakt de tuin in de middag minder somber. Donkere tegels houden warmte vast, wat op een koele avond prettig kan zijn.
Indeling van de tuin
Plaats het ontbijtterras direct tegen het huis, waar de ochtendzon het eerst komt. Bomen en hoge struiken zet je bij voorkeur aan de zijkanten of achterin, zodat ze de ochtendzon niet blokkeren. Een boom aan de oostgrens is mooi, maar neemt precies het beste licht weg.
Gras heeft het in een tuin op het oosten iets moeilijker dan in een zuidtuin, zeker op de plekken die het grootste deel van de dag in de schaduw liggen. Kies een schaduwgrasmengsel, of vervang het gras op de donkerste plekken door bodembedekkers als maagdenpalm of kruipend zenegroen.
Elk seizoen anders
Houd een jaar lang bij waar de zon op verschillende momenten valt. Maak foto’s om negen uur, om twaalf uur en om drie uur, in maart, juni en september. Zo zie je precies welke plekken zon krijgen en wanneer. Op Tuinhuis.org staan meer ideeën voor tuinen op elke ligging, van beplanting tot tuinhuisjes en overkappingen.
